Chuyển Khẩu Hàng Hóa Là Gì? Quy Trình Và Điều Kiện Mới Nhất

Trong hoạt động thương mại quốc tế, nhằm tối ưu hóa chi phí vận tải, rút ngắn thời gian giao hàng và khai thác tối đa chênh lệch giá giữa các thị trường, nhiều doanh nghiệp lựa chọn phương thức kinh doanh trung gian. Trong đó, kinh doanh chuyển khẩu là hình thức giao dịch ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn chưa nắm rõ chuyển khẩu hàng hóa là gì, các quy định pháp lý đi kèm cũng như điểm khác biệt giữa chuyển khẩu với tạm nhập tái xuất. Bài viết dưới đây của Finlogistics sẽ mang đến cho bạn góc nhìn toàn diện và chi tiết nhất.

Mục lục

1. Chuyển khẩu hàng hóa là gì?

Căn cứ theo Điều 30 Luật Thương mại 2005 và Nghị định 69/2018/NĐ-CP của Chính phủ:

Chuyển khẩu hàng hóa là việc doanh nghiệp mua hàng hóa từ một quốc gia, vùng lãnh thổ này để bán sang một quốc gia, vùng lãnh thổ khác ngoài lãnh thổ Việt Nam mà không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và không làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam.

Hiểu một cách đơn giản, doanh nghiệp Việt Nam đóng vai trò là bên thương mại trung gian đứng ra mua bán, thu lợi nhuận từ chênh lệch giá. Hàng hóa có thể vận chuyển trực tiếp giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu, hoặc đi qua khu vực giám sát hải quan của Việt Nam nhưng không làm thủ tục nhập/xuất kho nội địa.

2. Các hình thức chuyển khẩu hàng hóa phổ biến hiện nay

Theo quy định của pháp luật thương mại hiện hành, hoạt động chuyển khẩu hàng hóa được thực hiện theo 2 hình thức chính:

Hình thức 1: Vận chuyển thẳng không qua cửa khẩu Việt Nam
Hàng hóa được đưa thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu mà không hề đi qua lãnh thổ hay cửa khẩu bến cảng của Việt Nam. Doanh nghiệp Việt Nam chỉ đứng ra thực hiện các giao dịch hợp đồng thương mại và thanh toán quốc tế.
Hình thức 2: Vận chuyển có qua cửa khẩu Việt Nam
Hàng hóa được vận chuyển từ nước xuất khẩu đến cửa khẩu Việt Nam, sau đó nằm tại khu vực giám sát hải quan (hoặc kho ngoại quan, cảng ICD) và tiếp tục được xuất đi sang nước nhập khẩu mà không làm thủ tục thông quan nhập khẩu vào Việt Nam.

3. So sánh phân biệt Chuyển khẩu, Tạm nhập tái xuất và Quá cảnh

Doanh nghiệp rất dễ nhầm lẫn giữa 3 phương thức giao dịch này. Bảng dưới đây giúp bạn phân biệt chính xác:

Chỉ tiêu phân biệt	Chuyển khẩu hàng hóa	Tạm nhập tái xuất	Quá cảnh hàng hóa
Thủ tục Hải quan	Không làm thủ tục nhập khẩu & xuất khẩu tại Việt Nam	Có làm thủ tục nhập khẩu tạm thời và làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam	Làm thủ tục quá cảnh (giám sát vận chuyển qua lãnh thổ)
Luồng đi của hàng	Đi thẳng hoặc chỉ nằm tại khu vực giám sát hải quan/cảng	Được đưa vào thị trường nội địa Việt Nam trước khi xuất đi	Vận chuyển qua lãnh thổ Việt Nam sang nước thứ 3
Mục đích chính	Hưởng chênh lệch giá mua – bán thương mại	Kinh doanh mua bán thương mại có qua kho nội địa	Cung cấp dịch vụ vận tải cho đối tác ngoại

4. Điều kiện và quy định pháp lý khi kinh doanh chuyển khẩu

Mặc dù thủ tục giản lược hơn so với xuất nhập khẩu thông thường, việc kinh doanh chuyển khẩu vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định sau:

Quyền kinh doanh: Doanh nghiệp Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế đều có quyền kinh doanh chuyển khẩu theo quy định pháp luật.
Hàng hóa thuộc danh mục cấm/hạn chế:
- Hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng xuất nhập khẩu muốn chuyển khẩu phải được sự cấp Giấy phép của Bộ Công Thương.
- Hàng hóa không thuộc danh mục cấm hoặc thuộc diện quản lý bằng giấy phép thông thường được tự do thực hiện thủ tục chuyển khẩu qua ngân hàng.
Phương thức thanh toán: Việc thanh toán tiền mua hàng và thu tiền bán hàng chuyển khẩu phải tuân thủ các quy định quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (thường thông qua hình thức L/C, T/T qua ngân hàng thương mại).

5. Quy trình 4 bước thực hiện chuyển khẩu hàng hóa

Một giao dịch chuyển khẩu hàng hóa chuẩn pháp lý diễn ra qua 4 bước cơ bản:

Bước 1: Ký kết hợp đồng thương mại

Doanh nghiệp Việt Nam ký kết song song 02 hợp đồng: Hợp đồng mua hàng với nhà cung cấp (ở nước xuất khẩu) và Hợp đồng bán hàng với đối tác nhận hàng (ở nước nhập khẩu).

Bước 2: Thu xếp phương tiện vận tải và chứng từ

Tùy thuộc vào hình thức chuyển khẩu, doanh nghiệp phối hợp với nhà cung cấp và bên vận tải quốc tế để phát hành bộ chứng từ (Vận đơn B/L, Hóa đơn Commercial Invoice, Packing List…) phù hợp.

Bước 3: Thực hiện khai báo giám sát hải quan (nếu qua cửa khẩu VN)

Nếu hàng có đi qua cửa khẩu Việt Nam, doanh nghiệp nộp Bảng kê vận chuyển/Hồ sơ giám sát hải quan để cơ quan Hải quan niêm phong, quản lý tại khu vực cảng/kho ngoại quan trước khi xuất đi.

Bước 4: Thanh toán quốc tế qua Ngân hàng

Doanh nghiệp nhận tiền thanh toán từ nước nhập khẩu và chuyển tiền thanh toán cho bên bán ở nước xuất khẩu qua tài khoản ngân hàng để ghi nhận chi phí và doanh thu chuyển khẩu hợp pháp.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về chuyển khẩu hàng hóa

Câu 1: Chuyển khẩu hàng hóa có phải nộp thuế xuất nhập khẩu không?

Không. Do hàng hóa chuyển khẩu không thực hiện thủ tục nhập khẩu vào thị trường Việt Nam nên không thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hay thuế GTGT khâu nhập khẩu.

Câu 2: Doanh nghiệp có cần xin giấy phép chuyển khẩu đối với hàng hóa thông thường không?

Không. Đối với hàng hóa thương mại thông thường (không nằm trong danh mục cấm hoặc hạn chế), doanh nghiệp không cần xin giấy phép của Bộ Công Thương mà làm thủ tục trực tiếp với Ngân hàng và Hải quan (nếu qua cửa khẩu).

Câu 3: Hàng hóa chuyển khẩu có được lưu lại tại Việt Nam không?

Nếu vận chuyển qua cửa khẩu Việt Nam, hàng hóa chỉ được lưu lại trong khu vực giám sát hải quan hoặc kho ngoại quan tại cửa khẩu theo thời hạn quy định, không được đưa vào lưu kho tự do nội địa.

Câu 4: Chứng từ vận tải (Bill of Lading) cho hàng chuyển khẩu xử lý như thế nào?

Doanh nghiệp thường sử dụng hình thức Switch B/L (hoặc B/L 3 bên) để ẩn thông tin nhà sản xuất gốc, bảo mật nguồn hàng và biên độ lợi nhuận thương mại.

Câu 5: Finlogistics có hỗ trợ tư vấn và thực hiện thủ tục chuyển khẩu hàng hóa không?

Có. Finlogistics cung cấp dịch vụ tư vấn giải pháp chuyển khẩu, hỗ trợ lập bộ chứng từ Switch B/L, giám sát hải quan cảng và thu xếp vận tải quốc tế trọn gói cho doanh nghiệp.

Kết luận

Nắm vững khái niệm chuyển khẩu hàng hóa là gì cùng các quy định pháp lý liên quan sẽ giúp các doanh nghiệp thương mại chủ động mở rộng mô hình kinh doanh quốc tế, tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế tối đa rủi ro về thuế hay thủ tục hải quan.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tư vấn sâu hơn về thủ tục chuyển khẩu, dịch vụ chứng từ Switch B/L hay giải pháp logistics toàn cầu, hãy liên hệ ngay với Finlogistics để được hỗ trợ chuyên sâu!

Thông tin liên hệ Finlogistics: